Alle weblogberichten

Visio in beeld

18 juni 2020

Visio in beeld

Nu de scholen weer vol in bedrijf zijn, pakken wij ook de draad weer op met onze serie blogs waarin de expertisepool van het samenwerkingsverband centraal staat. In deze laatste periode van dit schooljaar stellen we wederom een expert aan jullie voor die ondersteuning kan bieden bij specifieke vragen rondom een leerling bij jullie op school. Deze keer aan het woord: Esther Neuteboom, ambulant onderwijskundig begeleider bij Visio.

1.       Wie ben je?

Ik ben Esther Neuteboom, ik woon in Diemen en ik ben getrouwd. We hebben twee kinderen; een jongen van 13 en een meisje van 16.

2.       Waar werk je? (Voor welk expertisegebied?)

Alweer 16 jaar werk ik voor Koninklijke Visio. Dat is een Expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen. Ik werk voor het Domein Onderwijs Amsterdam, als ambulant onderwijskundig begeleider. Wij richten ons  op leerlingen met een visuele beperking; slechtziende en blinde kinderen in alle leeftijdsgroepen. (Cluster 1, red.) Van deze doelgroep zit ongeveer driekwart op reguliere scholen; zo’n 25 procent zit op onze Visioschool in Amsterdam. In mijn functie ondersteun ik leerlingen in basisonderwijs, voortgezet onderwijs en MBO en Hoger onderwijs/Universiteit.
Leerlingen uit Cluster 1 hebben van oudsher een hoge integratiegraad in het reguliere onderwijs; Visio bestaat al ruim 200 jaar en sinds de jaren 80 bestaat de ambulante onderwijskundige begeleiding. Dat leerlingen met een visuele beperking goed functioneren in het reguliere basisonderwijs, heeft onder meer te maken met het feit dat er veel praktische mogelijkheden bestaan voor aanpassingen. Vanuit Cluster 1 brengen wij financiële middelen mee naar de scholen, die door de school  op maat kunnen worden ingezet. Mijn taak is om de school hierin te begeleiden en te adviseren. Het gaat daarbij om ondersteuning op allerlei gebied, denk aan begeleiding van leerlingen en leerkrachten, extra personele inzet, deelname aan cursussen, aanschaf van middelen. Een en ander is afhankelijk van het type arrangement dat voor een leerling wordt toegekend.

3.       Wat vind je het leukst aan je werk?

De enorme diversiteit van deze doelgroep en daarmee ook de afwisselende werkzaamheden! Ik begeleid leerlingen van 6 tot 20 jaar, van basisonderwijs tot universiteit en alles daartussen. Omdat ik dit werk al zo lang doe, volg ik sommige leerlingen gedurende hun hele onderwijsloopbaan. Als je soms met elkaar terugkijkt naar waar een kind vandaan kwam en hoe goed het nu gaat… het blijft bijzonder om daar al die tijd bij betrokken te zijn geweest. Ik zie veel veerkracht en doorzettingsvermogen bij leerlingen, docenten en ouders. Wat ik steeds weer merk: kinderen willen het liefst gewoon méédoen en niet anders zijn.
Soms zie ik leerlingen voor een korte periode zelf een-op-een, maar primair begeleid ik het hele systeem: school, ouders en de leerling zelf. Ieder heeft eigen ruimte en regie in het proces, we praten niet óver maar mét een leerling. Natuurlijk zijn er periodes dat het lastig is en dat het  best veel tijd kost om ergens te komen, maar het lukt uiteindelijk vaak heel goed! Naast al deze vormen van begeleiding, verzorg ik samen met ons team cursussen voor leerkrachten, gastlessen voor de PABO, voorlichtingen voor schoolteams en we delen expertise op andere manieren. 

4.       Wat vind jij de belangrijkste rol van Visio binnen het SWV?

Wij hebben voor de scholen een expertisefunctie op het gebied van visuele problematiek, dus wij moeten ervoor zorgen dat we goed vindbaar en bereikbaar zijn voor scholen. Het moet direct duidelijk zijn waar en hoe je terecht kunt voor ondersteuning. Daarom heeft het samenwerkingsverband één contactpersoon die het aanspreekpunt vormt voor alle scholen. Dat is niet degene die op scholen komt, maar deze kan wel de collega met de juiste expertise aan de vraag van een school koppelen. En dat werkt. Dat merkte ik bijvoorbeeld tijdens die bijeenkomst van de Expertisepool in het station (oktober 2019, red.). Visio is bekend bij IB-ers, scholen weten dat we rechtstreeks kunnen worden benaderd. We streven naar korte lijnen en in principe kan er door school of ouders direct aangemeld worden. Wel is het noodzakelijk dat een leerling eerst door een reguliere oogarts is gezien. Die duidelijkheid houdt het laagdrempelig voor scholen en dat vinden we belangrijk.

5.       Wanneer heb je voor het laatst contact gehad met een reguliere school?

Ik heb 30 tot 35 leerlingen in begeleiding, dus ik heb vrijwel dagelijks contact met reguliere scholen.

6.       Waar gaat dat zoal over?

Dat is heel divers. Ik heb met een leerling in groep 5 bijvoorbeeld een spreekbeurt voorbereid in de vorm van een ervarings-les voor de hele klas, met ‘slechtziende brillen’. Verder heb ik met een groep 8 leerling een ‘visueel paspoort’ opgesteld voor de VO school waar hij naartoe gaat. Daarin staat alles waarvan deze leerling zegt: ‘Ik wil dat de school dit weet over mij en over wat  ik nodig heb’. Voor een slechtziende jongen in groep 4 heb ik een schuine tafel en aangepaste pennen en schriften met veel contrast geregeld. Ook krijgt hij een I-pad die gekoppeld wordt aan het digibord zodat hij alles goed kan volgen. In zo’n situatie begeleid ik de leerling en de school bij het gebruik van dergelijke aanpassingen.
Ten tijde van de schoolsluiting door Covid-19, heb ik me vooral gericht op de vraag of leerlingen en ouders het thuis redden met online werken. Zijn de (digitale) materialen op orde en goed zichtbaar, zijn er nog  specifieke aanpassingen nodig, kunnen leerlingen de online lessen goed volgen? Vanuit Visio zijn overzichtslijsten gemaakt over de aanpassingsmogelijkheden van veel gebruikte computerprogramma’s en online (video)platforms en die lijsten hebben we rondgestuurd. Je moet hierbij denken aan tips over de sneltoetsen (bedienen zonder muis), vergrotingsmogelijkheden, spraakondersteuning. De Gas Unie heeft dertig laptops geschonken aan Visio-leerlingen, voor thuisonderwijs. Deze zijn helemaal op maat ingericht en landelijk verdeeld.
Ook heb ik contact met ‘extra formatie begeleiders’ van leerlingen en hen ondersteund bij het begeleiden van leerlingen op afstand. Twee ochtenden in de week heb ik les gegeven aan een klein groepje leerlingen van de Visio-school. Op dit moment heb ik het meeste contact met leerlingen die na de zomer starten op een VO-school of in het beroepsonderwijs. We bereiden de overstap voor, samen met de leerling en het systeem daar omheen.

7.       Welke nieuwe ontwikkelingen binnen jouw expertisegebied zijn interessant voor scholen?

Wij zijn voortdurend bezig om onze expertise zo wijd mogelijk te verspreiden. Samen met Bartiméus (naast Visio het andere expertisecentrum m.b.t. blind- en slechtziendheid, red.) is er een digitale databank opgezet waarin ALLES wat te maken heeft met onderwijs aan leerlingen en studenten met een visuele beperking te vinden is, genaamd Eduvip. (Zie hieronder).
Een aantal jaar geleden is uit onderzoek gebleken dat de totale schoolgang bij blinde en slechtziende leerlingen net zo goed verloopt als die van ziende leerlingen, maar dat maatschappelijke participatie achterblijft. Naar aanleiding van dit onderzoek is in kaart gebracht wat de kritische succesfactoren zijn op het gebied van arbeidsparticipatie van mensen met een visuele beperking. Uit dat onderzoek zijn vijf cruciale succesfactoren boven komen drijven. Daarop zijn leerlijnen ontwikkeld die we nu integreren in het onderwijs en meenemen in de ambulante begeleiding. Alle informatie hierover vind je hier.

8.       Wat vind jij succesvol aan Passend Onderwijs in onze regio?

Visio werkt veel breder dan alleen in deze regio; wat ik waardeer in de aanpak hier, is de pro-actieve houding en de inspanningen om specialismen met elkaar te verbinden. Het initiatief met de Expertisepool eerder dit schooljaar vind ik daar een goed voorbeeld van. Daar konden scholen en specialisten elkaar heel laagdrempelig vinden, ook onderling. De pragmatische manier waarop dat was georganiseerd door het samenwerkingsverband zorgde ervoor dat iedereen elkaar snel en makkelijk kon bevragen en contacten kon leggen.

9.       Als je het SWV een advies zou mogen geven, wat zou dat dan zijn?

Ga zo door! Goed dat jullie zo actief zijn. Vooruitstrevend, directe lijnen, weinig protocollen. Het gaat echt om de inhoud. Dat lijkt me precies wat scholen willen.

10.   Hoe kunnen we Visio bereiken?

Via deze link kom je bij de informatie over Visio op de website van het samenwerkingsverband.
Voor alle actuele informatie over ontwikkelingen op gebied van onderwijs aan leerlingen en studenten met een visuele beperking, klik hier

Om een indruk te krijgen van de Visioschool in Amsterdam, bekijk dit filmpje.

Esther Neuteboom
Esther Neuteboom

Ambulant onderwijskundig begeleider Visio (Cluster 1)